ایجاد ۴۰ معیشت خانگی تولید صنایع دستی از طریق توسعه صنعت فرش ابریشمی در روستای قتلیش

مقدمه:
مناطق روستايي، به مثابه يکي از مهمترين قطبهاي اقتصادي کشور، ميتوانند در توليـد ناخالص ملي، تأمين نيازهاي غذايي جمعيت، مواد اوليه و در نهايت، در رشد و توسـعة اقتصادي کشور نقشي برجسته ايفا کنند.صنايع دسـتي بـه ويـژه صـنعت قـاليبـافي بخـش مهمـي از اشـتغال کشـور را بـه خود اختصاص داده است. بر اساس ارقام منتشر شده، از اين نظر، ايرا ن پس از چين و هند رتبة سوم جهاني را داراست (رستمي، ۱۳۸۳ :۴۳ .(
از سويي ديگر، بر اثر سطح پايين فناوري کشاورزي در روستاها، مخاطرات طبيعـي بسيار همچون خشکسالي، سـرمازدگي و بحـران کمبـود منـابع آب، بـه شـدت اقتصـاد روستاييان منطقه را به چالش کشانده، به گونه اي کـه مهـاجرت گسـتردة روسـتاييان بـه کانونهاي شهري به بي تعادلي منطقهاي در اين نـواحي دامـن زده اسـت. از ايـن رو، در راستاي دستيابي به توسعة روستايي پايدار و جلوگيري از ظهور بي تعادلي ها، لازم است اقداماتي براي افزايش درآمد و تنوع اقتصاد روستايي بر اساس امکانات و اسـتعدادهاي هر منطقه صورت گيرد.
از سويي ديگر، بر اثر سطح پايين فناوري کشاورزي در روستاها، مخاطرات طبيعـي بسيار همچون خشکسالي، سـرمازدگي و بحـران کمبـود منـابع آب، بـه شـدت اقتصـاد روستاييان منطقه را به چالش کشانده، به گونهاي کـه مهـاجرت گسـتردة روسـتاييان بـه کانون هاي شهري به بي تعادلي منطقه اي در اين نـواحي دامـن زده اسـت. از ايـن رو، در راستاي دستيابي به توسعة روستايي پايدار و جلوگيري از ظهور بيتعادلي ها، لازم است اقداماتي براي افزايش درآمد و تنوع اقتصاد روستايي بر اساس امکانات و اسـتعدادهاي هر منطقه صورت گيرد .
به همين دليل، بايد حمايت و احيـاي صـنايع دسـتي و روسـتايي بـه ويـژه صـنعت قاليبافي با توانايي ايجاد فرصتهاي شغلي زياد و درآمدزا بهصـورت راهکـاري بـراي ريشه کنـي فقـر روسـتايي و ممانعـت از پيامـدهاي نـاگوار روستاشـهري مـورد توجـه سياستگذاران توسعة روستايي و منطقهاي قرار گيرد. از رهگذر فرايند ارزيابي طرح هـا و برنامه ها، مي توان به بهينـه سـازي تصـميم گيـري هـا و سـرانجام، بـه امکـان پـذيري و واقع گرايي طرح ها کمک کرد (عينالي و طاهرخاني، ۱۳۸۳ :۵۵ .(
هم چنین بهره¬برداري بي¬رويه از منابع طبيعي تجديدشونده و زيستگاه تأمين كنندة نيازهاي معيشت بشر، وضعيت اين منابع را به رغم اهميت زيست محيطي آنها به شدت نامطلوب كرده است. از اينرو در پيش گرفتن تدابيري براي كاهش فشار بر اين منابع و استفادة بهتر از آنها ضروري به نظر مي¬رسد. ادامه اين روند علاوه بر كاهش بازده اين منابع باعث تهديد معيشت بسياري از خانوارهاي بهره¬بردار نيز خواهد شد.
پـايين بـودن بهره وري زمين و نيروي کار و در نتيجه، مازاد اندک باعث ميشود بخش قابل تـوجهي از جمعيت وابسته به کشاورزي که امکان جذب در ايـن بخـش را ندارنـد، مجبـور بـه مهاجرت از روستا به شهر شوند (مرادي و مطيعي لنگرودي، ۱۳۸۴ :۱۳۸ .(
عدم وجود تنوع فعالیت های معیشتی در روستای قتلیش شهرستان بجنورد طی سالیان گذشته سبب تخریب سرزمین و وابستگی بیشتر جوامع محلی به منابع طبیعی شده است.
دستیابی به معیشت جایگزین و پایدار در راستای حفظ محیط زیست و جلوگیری از تخریب سرزمین از اهداف مهم پروژه منارید در استان خراسان شمالی است که باعث کاهش وابستگی درآمد خانوار روستایی به منابع طبیعی خواهد شد. از اینرو تغییر نگرش جامعه روستایی نسبت به مشاغلی که در بالابردن درآمدشان و جلوگیری از تخریب سرزمین مؤثر بوده می‌تواند با ایجاد شغل¬های پایدار و جایگزین در توسعه پایدار روستا کمک خواهد کرد.

هدف اجرا

  • ایجاد معیشت پایدار و جایگزین با هدف حفظ محیط زیست و منابع آب و خاک
  • توانمند شدن جوامع محلی به منظور مدیریت یکپارچه منابع طبیعی و خشکسالی
  • افزایش خودباوری جوامع محلی روستای قتلیش
  • حرکت در مسیر کاهش وابستگی درآمد خانوار روستایی به منابع محیط زیست و منابع آب و خاک
  • افزایش مهارت و تغییر نگرش جوامع محلی در ارتباط با مشاغل خانگی و جایگزین.
  • کاهش مهاجرت به شهرها و حفظ و نگهداری جوامع محلی روستای قتلیش در روستا.

شیوه اجرا طرح:
به پیشنهاد گروه برنامه ریزی و توسعه روستای قتلیش در راستای اهداف پروژه بین المللی منارید و مدیریت جامع حوزه آبخیز و بهبود وضعیت معیشتی اهالی روستا چرخه تبدیل نوغان به نخ ابریشم و در نهایت ابریشم بافی در حال اجرا است. بدین منظور در اسفند ماه ۱۳۹۵ ادوات مورد نیاز ابریشم کشی با حمایت پروژه در اختیار متقاضیان قرار گرفت. در حال حاضر نیز اهالی روستا طبق نظر سرمایه گذار بخش خصوصی با مشارکت بخشداری، اهالی روستا و دهیاری، مکان مناسب به منظور استقرار و نصب دستگاه پیله کشی ابریشم ساخته شد.

اثرات مفید اجرای طرح:
 علاقه مندی جوامع محلی به انجام فعالیت های صنایع دستی خصوصا قالی بافی ابریشمی (با توجه به پیشینه فعالیت های نوغانداری در منطقه)
 توسعه صنایع دستی استان
 کمک به ارتقاء سطح درامد خانوار روستایی
 قابلیت اجرای طرح برای افراد متقاضی، به دلیل سهولت آموزش و عدم نیاز به جایگاه خاص و امکان اجرای آن در منزل
 فراهم بودن زمینه اجرای کار با توجه به وجود سرمایه گذار بومی
 کاهش فشار بر منابع طبیعی در صورت جایگزینی با مشاغلی همچون دامداری و تخریب اراضی
 اعتماد بیشتر جوامع محلی به پروژه بین المللی منارید و تمایل بیشتر به مشارکت در فعالیت های پروژه

0 پاسخ

ارسال یک پاسخ

می خواهید در گفتگو ها شرکت کنید؟
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *